K-T Fonolojik Farkındalık Materyali, çocuğun konuşulan dilin ses yapısını fark etmesini ve özellikle /k/ ile /t/ seslerini işitsel olarak birbirinden ayırt edebilmesini desteklemek amacıyla hazırlanmıştır.

Fonolojik farkındalık; çocuğun bir sözcüğü yalnızca anlamıyla değil, hangi sesle başladığı, seslerin sözcüğün neresinde bulunduğu, sözcüğün hangi seslerden oluştuğu ve bir ses değiştirildiğinde sözcüğün nasıl değiştiği açısından da değerlendirebilmesini kapsar.

Bu nedenle materyalin amacı yalnızca /k/ veya /t/ sesini doğru üretmek değildir. Çocuğun sesi dinlemesi, karşılaştırması, konumunu belirlemesi, sesleri birleştirip ayırması ve sesler üzerinde bilinçli değişiklikler yapması hedeflenir. Materyal fonolojik farkındalığı temel alır; doğrudan motor artikülasyon öğretiminin yerine geçmez.

Basitten Karmaşığa İlerleyen 6 Düzey

Materyal çocuğun performansına göre aşamalı olarak ilerleyebilecek şekilde hazırlanmıştır.

Düzey 1 – İşitsel Hazırlık: Aynı-farklı ayrımı, hedef sesi duyma, hece sınıflama ve işitsel hazırlık çalışmaları.

Düzey 2 – Sözcük Başı: İlk sesi fark etme, aykırı sözcüğü bulma ve K-T sınıflama.

Düzey 3 – Sözcükte Sesin Konumu: /k/ ve /t/ seslerinin sözcüğün başında, ortasında veya sonunda bulunmasını fark etme.

Düzey 4 – Birleştirme ve Ayırma: Hece birleştirme, fonem birleştirme, ses kutuları ve sözcükleri ses/hece düzeyinde ayırma.

Düzey 5 – Seslerle Oynama: Ses ekleme, çıkarma, değiştirme ve uydurma sözcük çalışmaları.

Düzey 6 – Genelleme: Öğrenilen becerileri cümle, öykü, öz izleme ve doğal konuşma düzeyine taşıma.

Bu yapı materyalin yalnızca birkaç K-T eşleştirme sayfasından oluşmasını engeller; çocuk giderek daha karmaşık fonolojik işlemlere yönlendirilir.

28 Farklı Çalışma Sayfası

Set içerisinde 28 çalışma bulunmaktadır. Çalışmalarda aynı-farklı işitsel karşılaştırmadan hedef sesi bulmaya, sözcükleri sınıflandırmadan hece ve fonemleri birleştirmeye kadar farklı görev türlerine yer verilmiştir.

İleri aşamalarda çocuk yalnızca doğru cevabı vermekle kalmaz; K ve T seslerini cümle içerisinde izleme ve kendi performansını değerlendirme çalışmalarına da geçer. Örneğin son çalışma sayfasında çocuk hedef sesleri içeren cümleleri söyleyip/okuyarak kendi ses kullanımını değerlendirmektedir.

Uygulayıcı Rehberi Dahil

Materyal yalnızca çalışma sayfalarından oluşmaz. Uygulayıcının etkinlikleri sistematik şekilde kullanabilmesi için;

fonolojik farkındalık kavramı, /k/-/t/ ayrımı, ipucu kullanımı, hata düzeltme yaklaşımı, zorluk seviyesinin ayarlanması ve örnek oturum akışı gibi konulara ilişkin rehber bölümleri bulunur.

Önerilen uygulama akışında kısa bir ısınma ve dinleme bölümünün ardından ana çalışma, oyun/genelleme bölümü ve kapanış-ev çalışmasına yer verilmektedir.

Çocuğun Seviyesine Göre Uyarlanabilir

Çalışmalar kolaylaştırılabilir veya zorlaştırılabilir. Tek heceli örnekler, iki seçenekli görevler ve görsel desteklerden; daha uzun sözcüklere, açık uçlu yanıtlara, cümlelere ve öykülere kadar farklı zorluk seviyeleri kullanılabilir.

Ayrıca materyal okuma-yazma öncesi dönemde işitsel ve görsel yanıtlarla, okumaya başlayan çocuklarda ise ses-harf eşleştirmesi eklenerek kullanılabilecek şekilde uyarlanmıştır.

Değerlendirme ve İlerleme Takibi

Materyalde başlangıç düzeyinin belirlenmesine yardımcı olan profil çalışmaları ile performans kayıtları da bulunmaktadır. Böylece çalışma sırasında bağımsız doğruluk, kullanılan ipucu ve çocuğun ilerlemesi takip edilebilir.

Materyaldeki değerlendirme bölümleri tanı veya standardize değerlendirme amacı taşımaz; uygun çalışma seviyesini belirlemek ve öğretim sürecini takip etmek için hazırlanmıştır.

Oyun ve Ev Genellemesi

Çalışmaların terapi veya eğitim ortamıyla sınırlı kalmaması için masa oyunları, kes-yapıştır kartları ve dört haftalık ev planı da materyale dahil edilmiştir. Son bölümde ilerleme özeti, sözcük bankaları, 8 haftalık örnek uygulama akışı ve cevap anahtarları da yer almaktadır.

Kimler Kullanabilir?

Materyal; fonolojik farkındalık çalışmalarında kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Eğitim ve terapi oturumlarında uygulayıcı tarafından kullanılabileceği gibi verilen yönergeler doğrultusunda ev genelleme çalışmalarında da yararlanılabilir.

Ürün İçeriği

• 65 sayfalık dijital PDF kitapçık
• 28 çalışma sayfası
• 6 aşamalı fonolojik farkındalık programı
• /k/ ve /t/ işitsel ayırt etme çalışmaları
• Aynı–farklı ses/hece çalışmaları
• İlk sesi bulma etkinlikleri
• Sözcük içinde ses konumu çalışmaları
• Hece ve fonem birleştirme
• Ses/hece ayırma çalışmaları
• Ses ekleme, çıkarma ve değiştirme etkinlikleri
• Fonolojik manipülasyon çalışmaları
• Cümle ve öykü düzeyinde genelleme
• Öz izleme çalışmaları
• Başlangıç profili
• Performans ve ilerleme kayıt formları
• Uygulayıcı rehberi
• Masa oyunları ve kes-yapıştır kartları
• 4 haftalık ev çalışma planı
• 8 haftalık örnek uygulama akışı
• Sözcük bankaları
• Cevap anahtarları

Materyalin altı düzeyli yapısı ve oyun/ev/genelleme bölümleri dosyanın içerik yol haritasında da açıkça belirtilmiştir.